interviews
29 augustus 2023

‘Onze reden van bestaan: de groei van mensen’

TriMagazine

Gert Smit, oprichter van Trifinance, trad vorig jaar terug als CEO. In Jan van Autreve vond hij een waardige opvolger als leider van het bedrijf dat hij zijn levenswerk mag noemen. In een dubbelinterview vertellen de mannen over hun gedeelde ideeën, hun vriendschap en de toekomst.

Brussel, april 2012. Gert Smit timmert een decennium aan de weg met ParkLane Insight wanneer een van zijn managers hem voorstelt aan de vriendelijke Vlaming Jan van Autreve, toenmalig CEO van levensverzekeraar Delta Lloyd Life. De mannen, met hun overeenkomstige revolutionaire ideeën over leidinggeven, moeten maar eens kennismaken. De geplande anderhalf uur in een restaurant op station Midi mondt uit in een hele middag. ‘Er was een enorme connectie,’ blikt Smit terug.

Terwijl Van Autreve in de jaren daarna grote fusies en overnames leidde als CEO van de Belgische tak van Nationale Nederlanden en Smit steeds groter groeide met TriFinance, zoals zijn bedrijf naar buiten toe was gaan heten, spraken de twee nog regelmatig af. De laatste jaren begon het contact te verwateren, tot februari 2022, toen Van Autreve zijn oude vriend onverwacht opbelde.

Headhunters

Van Autreve was toe aan een volgende stap in zijn carrière en vroeg Smit om hulp bij de zoektocht naar een nieuwe koers. ‘Ik heb altijd gezegd: vroeg of laat ga ik eens in een andere sector en omgeving werken. Maar hoe ging ik dat in godsnaam aanpakken, hoe kon ik weer in een echt groeibedrijf komen? Die headhunters kwamen steeds met dezelfde jobs in de financiële sector. Dat wilde ik niet. Gert had in zijn leven best wel wat watertjes doorzwommen, dus ik dacht: ik bel Gert.’

‘De opvolging is echt vanuit mentorschap ontstaan’

Smit reageert meteen op wat Van Autreve vertelt over het systeem dat CEO’s aan de top houdt. ‘Iedereen wil je er als CEO in houden, zo is de markt en alles daaromheen gestructureerd. Iedereen die eraan verdient, wil de koe melken, tot ‘ie geen melk meer geeft. Al dat gedoe over talent development, dat zijn holle woorden.’

Eigen onderneming

Het finance consultancy bedrijf dat Smit twintig jaar geleden oprichtte, is het tastbare antwoord op die ‘holle woorden’. In het jaar 2000 had hij na een lange carrière besloten te stoppen als CEO van het internationale, beursgenoteerde concern Vedior. Hij wilde een eigen onderneming starten en zich richten op de groei van werknemers – iets dat hij bij bestaande organisaties juist steeds minder zag gebeuren. Zo ontstond het idee voor ParkLane Insight. De naam is een samentrekking van de woorden ‘park’ – een plek voor bezinning en reflectie – en ‘fastlane’ – dat staat voor snelheid. ‘Insight’ staat voor inzicht in mensen, de motor achter het geheel.

Intensieve menshouderijen

De ontwikkeling van talent is voor Smit veel meer dan alleen een businessplan. Het is zijn missie. ‘Na de Tweede Wereldoorlog hebben we een enorme hoeveelheid welvaart gecreëerd, gebaseerd op industrialisatie en schaalvergroting’, legt hij uit. ‘Dat heeft geresulteerd in moderne slavernij. Grote corporates zie ik als intensieve menshouderijen waar mensen worden uitgeknepen. Dat vind ik erg. We hebben ons los geworsteld van armoede, maar de prijs is dat we allemaal kuddedieren hebben gecreëerd. De oorzaak is het steeds sterker wordende ‘economies of scale’-denken; hoe meer we produceren, hoe lager de gemiddelde productiekosten.’

‘Gemotiveerde en zelfstandige werknemers boeken betere resultaten’

Met de introductie van het begrip Me inc. creëerde Smit een stroming die daar tegenin gaat. Die gebaseerd is op de door hemzelf in het leven geroepen economies of motivation, in plaats van economies of scale. Me inc. staat voor een type mens dat zijn eigen koers vaart, zijn eigen talenten beheert. Trifinance investeert in die zogeheten Me inc.’ers door ze te begeleiden, ze de kans te geven ervaring op te doen, te leren en te ontdekken waar hun talenten liggen. ‘Wat ik wil, is dat mensen hun loopbaan in eigen hand kunnen nemen. Hier of elders’, vat Smit zijn ideeën samen.

Coöperaties

Hij noemt het een zegen dat de huidige, winstgerichte bedrijfscultuur steeds meer begint te verschuiven naar een platformeconomie waarin mensen zelf beslissen wat ze doen. ‘Denk dan niet aan een winstgericht bedrijf als Über’, zegt Smit. ‘Wij vinden de ontwikkeling van mensen en hun talenten onze primaire taak. We zien onszelf als een impresariaat. Uiteindelijk, als de technologie zover is, zullen er coöperaties van gelijkgestemde mensen ontstaan. En die gaan functioneren zoals gilden dat vroeger deden. Dan krijgen we een hele nieuwe vorm van middenstand, waarbij iedereen zelf achter het stuur van zijn eigen loopbaan zit.’

Toen Smit TriFinance oprichtte, had hij helder voor ogen dat hij de werknemer op de eerste plaats wilde, en daarna de klant. Dat gaat natuurlijk regelrecht in tegen het oude adagium van ‘de klant is koning’. ‘Maar uiteindelijk is ook de klant hierbij gebaat, aangezien werknemers betere resultaten boeken als ze gemotiveerd en zelfstandig zijn. Dit brengt voldoening en dus geluk’, aldus Smit.

Supply driven

Potentiële klanten die bij het verhaal van Smit in de begintijd toch nog hun bedenkingen hadden, haalde hij binnen door te laten zien wat Trifinance in huis heeft. ‘Dan zei ik: maar ik heb allang door wat de problemen hier zijn, ik stuur je morgen twee consultants en dan mag jij zeggen of ze wat voor je kunnen betekenen of niet. Die consultants gingen erheen en kwamen niet meer terug. Supply driven heet dat. Wij laten aan bedrijven zien wat ze niet hebben.’

‘We zien onszelf als impresariaat’

Dit alles mag wat kosten. Het bedrijf is niet centraal georganiseerd, wat doorgaans veel fte’s bespaart, maar als een groot netwerk van zelfstandige entiteiten; zogenoemde Blue Chip Boutiques. Daar werken de consulenten, of beter gezegd: de Me Inc.’ers. Zij krijgen ondersteuning op meerdere gebieden, zoals business development, communicatie en care. Met care wordt human resource bedoeld, maar die term is binnen Trifinance vloeken in de kerk. ‘Mensen zien als grondstoffen, dat is oud denken hè’, aldus Smit. ‘Ik lees vaak in jaarverslagen: “Our people are our biggest assets.” Our? Ze zijn niet van jou! Ze zijn van zichzelf.’

Deel van een team

Van Autreve prijst zich gelukkig aan het roer van een bedrijf dat zo sterk mensgericht is. ‘Bij TriFinance is teamplay essentieel. Dat was voor mij het argument om voor TriFinance te kiezen. Alleen voel ik me beperkt. Laat mij deel uitmaken van een team, dan krijg ik vleugels.’

Het had overigens niet veel gescheeld of een ander bedrijf had hem binnengehaald. Smit had hem geadviseerd zich breed te oriënteren door in gesprek te gaan met verschillende partijen. Toen het contact met een andere organisatie serieus werd, zette Smit hem aan het denken met de vraag toch ook eens met hém in gesprek te gaan. ‘De opvolging is echt vanuit het mentorschap ontstaan, waarbij Gert mij oprecht geholpen heeft.’

Contra-intuïtief

Nu Smit een stap terug doet, is het aan Van Autreve om de filosofie van Trifinance levend te houden. Die taak is bij hem in goede handen, ook in deze tijd van dreigend economisch onheil. ‘Het zou een grote fout zijn om te reageren op korte termijn tendensen’, zegt Van Autreve. ‘Wat we moeten doen, is ons model nog robuuster maken zodat het bestand is tegen de tijd. Alles hier is contra-intuïtief, alles is lange termijn gericht.’

Op de vraag of hij denkt dat Smit na twintig jaar eigenlijk wel in staat is om zijn levenswerk los te laten, reageert laatstgenoemde zelf als eerste. ‘Nee, natuurlijk niet!’ De mannen lachen, maar weten ook allebei dat het waar is. ‘Gert hoeft helemaal geen afstand te nemen’, zegt Van Autreve dan. ‘Gert is de visionaire founder van dit bedrijf. Dat blijft zo.’