interviews
9 maart 2022

‘Altijd maar werken, het kostte bijna mijn leven’

Financieele Dagblad

Een 60-urige werkweek was normaal voor Isabella Bruggenkamp, directeur van een bedrijf dat organisaties medisch advies geeft over ziekteverzuim. Totdat een ernstige darmbloeding haar bijna het leven kostte, waarna ze zelf depressief thuis kwam te zitten. Dat toegeven kostte moeite. ‘Ik kan nu meer voor mensen betekenen.’

‘Wat heb jij nou? Waarom maak je me wakker?’ vraagt de partner van Isabella Bruggenkamp als hij in een winternacht in 2019 om drie uur door haar naar de badkamer wordt geroepen. De vloer is bedekt met smurrie. Buikloop. Hij pakt de dweil erbij. Dan pas kijkt hij goed naar zijn vriendin. Ze is inmiddels flauwgevallen en ligt lijkbleek in de douchecabine. Hij, arts van beroep, checkt haar pols. Niets.

Wat gebeurt hier, vraagt ze zich af als ze weer bij bewustzijn in de ziekenwagen ligt. De dag ervoor was ze duizelig en misselijk geweest. Ze ging uit van voedselvergiftiging of buikgriep. Maar nu heeft ze opeens een infuus in haar arm en een ambulancebroeder naast zich die haar bij kennis probeert te houden.

‘Dit gaat niet goed’

Op de eerste hulp start de zoektocht naar de oorzaak van het bloedverlies. De artsen schrikken bij het maagonderzoek. ‘Ik hoorde ze zeggen: “Dit gaat niet goed, ik zie de locatie van de bloeding maar het wordt alleen maar erger”.’

Het is te gevaarlijk om te opereren. Met een ingreep via haar lies proberen de artsen het bloedvat te dichten. ‘Mijn partner begreep dat er een kans was dat ik het niet zou halen. Dat vond ik een hele vreemde gedachte. Het komt allemaal wel goed, dacht ik terwijl mijn kinderen bij me op bezoek waren.’

‘Zo’n enorm raar gevoel. Niets maakte meer uit. Ik dacht: nou, dat is het dan’

Die nacht gaat het mis. Weer een bloeding. Met acht dokters en verplegers rond haar bed voelt ze zich wegglijden. ‘Ik zei nog tegen een van de artsen: ga ik dood? Ik kreeg geen antwoord. Alles viel van me af. Ik was helemaal leeg. Zo’n enorm raar gevoel. Niets maakte meer uit. Ik dacht: nou, dat is het dan.’

Ze belandt op de ic en overleeft het. Na twee weken mag ze naar huis. Ze is amper in staat te lopen. Ook haar cognitief functioneren heeft een klap gehad. ‘Het schakelen in mijn hoofd lukte niet meer.’

Werk was bijna een verslaving

Intussen maakt ze de operaties en de bijna-doodervaring in haar hoofd opnieuw mee. Ze slaapt slecht en is bang dat het weer gebeurt. Volgens een psycholoog heeft ze een posttraumatische stressstoornis. Ze volgt therapie maar raakt in een depressie. ‘Ik vroeg me af hoeveel zin het had dat ik er nog was. Ik was altijd heel actief, maar ik kon nu niets meer aan. Ik moest tegen mijn kinderen zeggen dat het beter was als ze niet kwamen.’

Zo goed en zo kwaad als het gaat, probeert ze in januari 2020 haar werkzaamheden weer op te pakken. Maar haar ondernemerschap is een vreugdeloze aangelegenheid geworden. ‘Ik dacht alleen maar: waar ben ik mee bezig geweest? Ik voelde me schuldig als ik een dag niet werkte. Mijn laptop stond altijd op tafel. Als de kinderen naar bed waren ging ik weer verder. Waarvoor? Mijn bedrijf was onderdeel van mijn identiteit geworden. Een uitlaatklep. Het had niks meer te maken met iets neerzetten. Ik ging er helemaal in op, alsof mijn leven ervan afhing. Bijna een verslaving.’

Bruggenkamp is directeur van Icara, het bedrijf dat ze in 2012 heeft opgericht. Een ziekenhuis waar ze als interim leiding gaf aan een team bedrijfsartsen had haar gevraagd om van deze afdeling een onderneming te maken. Het sloot precies aan bij haar medische en arbeidskundige kennis en ervaring. Sindsdien geeft ze organisaties, met de inbreng van medische experts, duidelijkheid over de inzetbaarheid van langdurig zieke werknemers en stelt ze behandelplannen op. Ze heeft verschillende grote concerns als klanten.

Zwaktebod, ik ben toch de baas?

Terugkijkend denkt Bruggenkamp dat wat haar is overkomen deels het gevolg is van dat harde werken. ‘Ik kan me voorstellen dat ik een te hoge bloeddruk heb opgebouwd waardoor een zwak vat kon knappen. Domme pech in combinatie met stress.’

In het najaar van 2020 kreeg ze antidepressiva voorgeschreven die goed aansloegen. Maar weer leiding geven aan haar eigen bedrijf kon ze nog niet. Ze vond het te moeilijk om aan haar team te vertellen waarom. ‘Ik ging mijn werknemers toch niet vertellen dat ik depressief was? Dat vond ik een zwaktebod, ik was de baas.’

Het heeft tot eind vorig jaar geduurd voordat Bruggenkamp weer volledig was hersteld. Maar ze is niet meer dezelfde persoon als vroeger. Niet alleen is ze eerder moe dan voorheen, ook durft ze dat eerder aan zichzelf toe te geven.

Meer begrip voor klachten

Ze is eveneens milder geworden voor mensen die ze in de dossiers van haar bedrijf voorbij ziet komen. ‘Werknemers die al een jaar thuis zitten vanwege prikkelgevoeligheid, dat was onbegrijpelijk voor mij. Maar misschien ben ik zélf niet helemaal normaal geweest in wat ik deed.’

‘Ik was altijd heel actief, maar ik kon nu niets meer aan.’

Dat geldt ook voor mentale klachten. ‘Het kan zomaar gebeuren dat je een depressie krijgt of PTSS. Je hoeft je niet te schamen als je naar een psychiater gaat. Het geeft me een goed gevoel dat ik daarin nu meer voor mensen kan betekenen.’

‘Ondernemers herkennen zich in dat schuldgevoel over een dag niet werken, dat altijd maar doorgaan’
Zowel in haar team als haar zakelijk netwerk maakt nu ze geen geheim meer van wat haar is overkomen. Ze krijgt veel positieve reacties, ook van andere ondernemers. ‘Die herkennen zich in dat schuldgevoel over een dag niet werken, dat altijd maar doorgaan. Mij heeft dat toch bijna mijn leven gekost. Dat is het niet waard.’

Graag zelf ook zulke hulp gehad

Door deze nieuwe inzichten wilde ze met haar bedrijf meer bijdragen dan alleen het geven van medisch advies. Dat heeft vorm gekregen in een zusterbedrijf van Icara, geheten PSIcara. Deze organisatie verwijst niet door, maar biedt zonder wachtlijsten zelf zorg aan werknemers die zich ziek hebben gemeld of dreigen uit te vallen vanwege stress of andere psychische problemen.

‘Een van onze klanten is een ziekenhuis waar verzorgenden of verplegers die het even niet meer zien zitten, een of meerdere gesprekken kunnen aanvragen met een psycholoog. Anoniem, zonder dat de werkgever dat weet’, vertelt Bruggenkamp. ‘Dat had ikzelf eigenlijk ook wel graag willen hebben voordat ik ziek werd.’

Foto: Mark Horn voor het FD